Giải Bài Tập Vĩ Độ Và Kinh Độ

Vĩ độ và kinh độ là hai hệ tọa độ được dùng để xác định chính xác bất kỳ vị trí nào trên Trái Đất, và các câu hỏi địa lý trong sách giáo khoa thường kiểm tra xem học sinh có đọc được những giá trị này trên bản đồ và có hiểu mỗi đại lượng thực sự đo cái gì hay không.

Các chủ đề thường gặp

Vĩ độ đo cái gì

Vĩ độ đo một vị trí nằm cách xích đạo (0°) bao xa về phía BẮC hay phía NAM, được biểu thị bằng độ từ 0° đến 90°. Các đường vĩ độ chạy theo phương ngang và còn được gọi là các vĩ tuyến vì chúng không bao giờ cắt nhau.

Kinh độ đo cái gì

Kinh độ đo một vị trí nằm cách kinh tuyến gốc (0°, đi qua Greenwich) bao xa về phía ĐÔNG hay phía TÂY, được biểu thị bằng độ từ 0° đến 180°. Các đường kinh độ chạy theo phương dọc và được gọi là các kinh tuyến.

Đọc một cặp tọa độ

Tọa độ của một địa điểm luôn được ghi theo thứ tự (vĩ độ, kinh độ) — ví dụ 35°B, 129°Đ nghĩa là 35 độ về phía bắc xích đạo và 129 độ về phía đông kinh tuyến gốc.

Vì sao các đường kinh độ xích lại gần nhau khi tiến về hai cực

Vì Trái Đất là hình cầu, các kinh tuyến (đường kinh độ) hội tụ tại cực Bắc và cực Nam, trong khi các vĩ tuyến (đường vĩ độ) giữ nguyên khoảng cách với nhau ở khắp mọi nơi — đó là lý do khoảng cách thực tế theo kinh độ tính bằng ki-lô-mét thu hẹp lại gần hai cực, khác với vĩ độ.

Kinh độ và múi giờ

Trái Đất quay 360° trong 24 giờ, tức là 15° kinh độ mỗi giờ — đây là cơ sở của hệ thống múi giờ thế giới, và cũng là lý do những nơi có chênh lệch kinh độ lớn (dù cùng vĩ độ) có thể có giờ địa phương rất khác nhau.

Ví dụ có lời giải

Một bản đồ trong sách giáo khoa cho thấy Điểm A ở 40°B, 75°T và Điểm B nằm ngay phía nam Điểm A trên cùng một kinh tuyến, tại xích đạo. Vĩ độ và kinh độ của Điểm B là bao nhiêu?

Vì Điểm B nằm "trên cùng một kinh tuyến" với Điểm A, cả hai điểm có cùng giá trị kinh độ.
Kinh độ của Điểm A là 75°T, nên kinh độ của Điểm B cũng là 75°T.
Điểm B được mô tả là nằm tại xích đạo, và theo định nghĩa xích đạo là vĩ độ 0°.
Ghép cả hai giá trị lại thành một cặp tọa độ.

Đáp án: Điểm B nằm tại 0°, 75°T.

Nhận trợ giúp về Latitude and Longitude

AI Solve Quiz đọc các giá trị tọa độ hoặc các mô tả vị trí tương đối từ một câu hỏi bản đồ được chụp ảnh và áp dụng các định nghĩa về vĩ độ/kinh độ ở trên để tìm ra vị trí được yêu cầu.

Thêm vào Chrome — miễn phí Xem cách hoạt động

Câu hỏi thường gặp

Cách dễ nhất để nhớ đâu là vĩ độ và đâu là kinh độ là gì? ▼

Các đường vĩ độ giống như những nấc thang nằm ngang của một cái thang ("lat" ≈ "ladder", cái thang nằm ngang), chạy theo hướng đông - tây nhưng đo khoảng cách bắc - nam. Các đường kinh độ chạy theo phương dọc, "long" như một sọc dọc cao, đo khoảng cách đông - tây tính từ kinh tuyến gốc.

Hai địa điểm khác nhau có thể có cùng vĩ độ không? ▼

Có — vì một đường vĩ độ chạy vòng quanh toàn bộ địa cầu ở cùng một khoảng cách so với xích đạo, nhiều quốc gia khác nhau có thể có cùng giá trị vĩ độ dù nằm ở những châu lục hoàn toàn khác nhau. Kinh độ cũng vận hành tương tự với những nơi nằm chung một đường bắc - nam.

Kinh độ liên hệ chính xác với múi giờ như thế nào? ▼

Vì Trái Đất quay 15° kinh độ mỗi giờ, thế giới được chia thành khoảng 24 múi giờ chuẩn, mỗi múi trải rộng khoảng 15° kinh độ, lấy kinh tuyến gốc ở 0° làm tâm. Đi về phía đông nhìn chung làm giờ địa phương sớm lên; đi về phía tây nhìn chung làm giờ lùi lại — đó cũng là lý do Đường Đổi Ngày Quốc Tế nằm gần (dù không chính xác trùng với) kinh tuyến 180°, đối diện với kinh tuyến gốc.

Vì sao chỉ riêng vĩ độ là không đủ để mô tả chính xác một vị trí? ▼

Một giá trị vĩ độ duy nhất mô tả cả một vòng tròn chạy quanh toàn bộ địa cầu — mọi điểm trên vòng tròn đó, bất kể kinh độ, đều có cùng vĩ độ. Chỉ khi kết hợp vĩ độ với kinh độ thì mô tả mới thu hẹp về đúng một điểm cụ thể, và đó là lý do tọa độ bản đồ luôn được ghi thành một cặp, không bao giờ chỉ có vĩ độ hoặc chỉ có kinh độ.

Môn học liên quan

World Map Regions Câu hỏi về bản đồ thế giới trong bài tập khoa học xã hội thường yêu cầu học sinh nhận diện một châu lục, khu vực hay quốc gia dựa vào hình dạng, vị trí tương đối so với các địa danh khác, hoặc một loạt manh mối miêu tả ngắn — một nhiệm vụ được hưởng lợi từ quy trình loại trừ có hệ thống thay vì phải nhớ mặt mọi quốc gia. Linear Equations Phương trình bậc nhất là phương trình mà ẩn số chỉ xuất hiện ở lũy thừa bậc một — không có bình phương, không có căn, không có ẩn số đứng riêng ở mẫu số. Bài tập trong sách giáo khoa thường trộn lẫn phân số, dấu ngoặc và ẩn số ở cả hai vế, và đó chính là nơi hầu hết các lỗi len lỏi vào dù phương pháp cơ bản không bao giờ thay đổi. Equation of a Circle Phương trình đường tròn mô tả mọi điểm nằm cách đều (bằng bán kính) một điểm cố định (tâm). Hầu hết bài tập trong sách giáo khoa hoặc cho tâm và bán kính rồi yêu cầu tìm phương trình, hoặc cho phương trình rồi yêu cầu xác định tâm, bán kính, hay xét xem một điểm có nằm trên đường tròn hay không. Angle Relationships in Parallel Lines Khi một đường thẳng (cát tuyến) cắt hai đường thẳng song song, nó tạo ra tổng cộng tám góc, và bài tập hình học thường yêu cầu học sinh gọi tên và đếm những cặp góc cụ thể trong số đó — một nguồn gây nhầm lẫn thường xuyên vì nhiều tên gọi cặp góc nghe khá giống nhau.

Trang này giải thích một dạng bài tập phổ biến nhằm phục vụ mục đích học tập. Hãy luôn tuân thủ quy định về liêm chính học thuật của trường bạn.